App Store (iOS)

App Store

İşletim sistemi	iOS
Tür	Mağaza, yazılım güncelleme
Lisans	Özel mülk yazılım
Resmî sitesi	apple.com/app-store/

App Store, iOS'teki mobil uygulamalar için Apple tarafından işletilen online mağaza.^[1] İlk defa 10 Temmuz 2008 tarihinde iPhone 3G'de devreye giren App Store, iTunes Store üzerinden çalışmaktadır. Mağaza, kullanıcılara iOS SDK ile geliştirilen uygulamaları taramasına ve indirmelerine olanak tanır. iPhone, iPod Touch, Apple Watch, 4.nesil Apple TV ve iPad kullanıcıları bu mağazadan ücretsiz veya ücretli uygulamalar indirebilmektedir.^[2] App Store üzerinden yapılan alışverişlerde uzun süre gelirin %30'u Apple'ye aktarılmakta, geri kalan %70'lik dilim ise uygulamanın üreticisine gitmekteydi, daha sonradan bu satış geliri belli bir limitin altındaki üreticiler için %15-%85 olarak değiştirilmiştir.^[3] Bazı uygulamaların ücretsiz deneme sürümü ve paralı sürümü bulunmaktadır. Bazı ücretli uygulamalarda ise uygulama içi satın alma özelliği bulunmaktadır.

App Store'un Google Play'dan daha az sayıda uygulama içerdiği tahmin edilmektedir. Uygulamaların iCloud entegrasyonu sayesinde daha önce ücretli indirdiğiniz uygulamayı başka bir Apple cihazına indirmek için yeniden ücret ödemenize gerek kalmamaktadır.^[4] Eylül 2014 itibarıyla App Store'da 1.200.000'i aşkın yazılım bulunmaktadır.^[5] 2024 yılının 2. çeyreği sonunda 1.500.000'e ulaşan yazılım sayısına ulaşmıştır.^[6]

Apple'a göre, App Store'un Haziran 2016'dan itibaren 2 milyon uygulaması var ve App Store'un 2008'de piyasaya sürülmesinden bu yana 130 milyar defa indirilen uygulamalar, geliştiricilere yaklaşık 50 milyar dolar kazandırıyor.^[7] 1 Eylül 2016'da Apple, 7 Eylül'den itibaren amaçlanan şekilde çalışmayan veya geçerli inceleme yönergelerine uymayan eski uygulamaları kaldıracağını açıkladı. Geliştiriciler uyarılacak ve uygulamalarını güncellemek için 30 gün süre verilecek, ancak başlangıçta çökecek olan uygulamalar hemen kaldırılacaktır. Ayrıca geliştiriciler tarafından kaydedilen uygulama adları, geliştiricilerin uygulama adlarına uzun açıklamaları veya alakasız terim eklemelerini engellemek amacıyla ve geliştiricilerin App Store'deki arama sonuçlarındaki sıralamasını iyileştirmek için 50 karakteri aşamaz. Uygulama istihbarat firması Sensor Tower, Ekim 2016'da App Store'dan 47.300 uygulamayı kaldırdığını ve önceki aylık uygulama kaldırma sayısının yüzde 238 oranında arttığını gösterdi.

Tarihi

Yazılım için bir dağıtım platformu olarak bir uygulama mağazasının genel konsepti 1990'lı yıllara kadar uzanıyor. 2003 yılında Apple, dijital medya için iTunes Müzik Mağazasını (iTunes Store) açtı. iPhone App Store, iTunes'a yapılan bir güncelleme yoluyla 10 Temmuz 2008'de açıldı. Apple'ın üçüncü taraf uygulamalarını ilk kez tamamen denetlemesine ve her uygulamanın temel maliyetinin üstünde bir ücretlendirme imkânı sağladı. 11 Temmuz'da iPhone 3G piyasaya çıktı ve App Store desteğiyle iOS 2.0.1 (iPhone OS 2) ile önceden yüklenmiş olarak geldi; iPhone ve iPod Touch için yeni iOS 2.0.1 bellenimi de iTunes ile sağlandı. App Store ilk sistem olan iPhone OS 1'de mevcut değildi. 10 Şubat 2012 tarihinden itibaren, App Store'da resmi olarak bulunan en az 1.100.000+ üçüncü taraf uygulaması bulunmaktadır.^[8] 18 Ocak 2011 itibarıyla, App Store'de şirketin "10 Million App Countdown" uygulamasıyla açıklanan 9,9 milyarı aşan indirme vardı. 22 Ocak 2011 Cumartesi günü, 10 milyarıncı uygulama Apple App Store'dan indirildi. Temmuz 2011 itibarıyla, 200 milyon iOS kullanıcısı App Store'dan 15 milyarın üzerinde uygulama indirdi.

Verilerin herkese açık olmamasına rağmen, uygulama başına ortalama gelirin 8,700 ABD Doları olarak hesaplandığı tahmin edilmektedir. 2015 yılında, 1,260 geliştiricinin en az 1 milyon dolar kazanacağı tahmin edildi. Mayıs 2011 itibarıyla Apple, 500.000'inci uygulamasını onayladı.^[9] Tüm uygulamaların yüzde 37'si ücretsiz idi ve ortalama fiyatı 3,64 dolardı. Fiyat dağılımı bir güç dağılım yasasını izler. Fiyatlar, satıcılar tarafından US $ 1 eksi 1 cent (99 ¢, 1.99 $ vb.) aralıkları ile özgürce seçilebilir. Apple'nin App Store'sinin başarısından ve rakipleri tarafından benzer servislerin başlatılmasından sonra "app store" terimi mobil cihazlar için benzer herhangi bir hizmet için kabul edildi. Bununla birlikte, Apple, 2008'de App Store teriminde ABD'de bir marka için başvurmuş ve 2011'de geçici olarak onaylanmıştır.^[10]

20 Ekim 2010'da Apple, sonunda 6 Ocak 2011'de piyasaya sürülen Mac App Store'ni duyurdu. Bu, macOS (önceki Mac OS X ve OS X) masaüstü işletim sistemi ve Mac platformu için yaratıldı.^[11] iOS cihazları için olana benzer, sadece Mac bilgisayarlar için tasarlanmış uygulamalar vardır. Mac App Store'ye kullanıcılar yalnızca Mac OS X 10.6.6 "Snow Leopard" veya daha yeni bir sürümünü kullanarak erişebilirler. App Store'ye iPhone, iPod Touch ve iPad'den aynı adı taşıyan bir iOS uygulaması üzerinden erişilebilir. Ayrıca, cihazın Jailbreak işlemine tabi tutulmadan yerel uygulamaların bir iOS cihazına doğrudan indirilebilmesinin tek yoludur. Web uygulamaları, App Store'de tamamen yan geçmekle bu cihazlara yüklenebilir, ancak daha düşük işlevsellikleri vardır. Mağazaya iTunes aracılığıyla ve daha sonra iTunes'un sağlandığı herhangi bir işletim sisteminde (OS X ve Windows) erişilebilir.

Şubat 2011'de Apple, yayıncılara aboneliklerin uzunluğunu ve fiyatını belirleme özgürlüğünü sağlamak için yeni abonelik tabanlı hizmetini duyurdu. Daha önce, yeni dergi veya haber bültenleri, yayın esasına göre satıldı. Yeni hizmet, yayıncılara kullanıcıların belirli zaman aralıklarında yeni içerik almasına izin vererek doğrudan uygulamalarından içerik satmasını sağladı. Ayrıca, Apple, yayıncıların iTunes'deki uygulamalarını yalnızca dağıtmak ve / veya satmakla kalmamasına izin verdi (yayıncı için yüzde 70, Apple için yüzde 30), ancak aboneliklerini doğrudan kendi web sitelerinden dağıtmalarına izin veriyorlar; burada hiçbir gelir Apple ile paylaşılmayacaktır. Apple'nin 2012 Dünya Geneli Geliştirici Konferansı sırasında, Apple CEO'su Tim Cook, App Store'da kayıtlı kredi kartlarıyla 400 milyon hesap, indirilebilecek 650.000 mevcut uygulama ve ayrıca "App Store'dan indirilen 30 milyar uygulamaların olduğunu açıkladı.^[12] iPhone 5'in piyasaya sürülmesinden sonra, Apple App Store'nin kullanıcı arayüzünü, iTunes Store'ni ve iBookstore'ni iOS 6'da güncelledi. Bu, 2008'de App Store'nin piyasaya sürülmesinden bu yana yapılan ilk önemli onarım oldu. 7 Ocak 2013 tarihinde, Apple, iOS App Store'den 40 milyarın üzerinde uygulamadan indirildiğini açıkladı. 1 Şubat 2013'te Apple, geliştiricilere, uygulamalarıyla olan bağlantılar için appstore.com'u kullanmaya başlayabileceklerini bildirdi. 2013'ün sonunda App Store kullanıcılarının harcadığı para 2013 yılında 10 milyar doları aştı; kullanıcılar, Aralık 2014'te neredeyse üç milyar uygulama indirdi ve App Store tarihinin en başarılı ayı haline geldi. App Store geliştiricileri, App Store'nin kuruluşundan bu yana 15 milyar dolar kazandılar. 17 Kasım 2014'te Apple, App Store'ni güncelledi; böylece indirmek için herhangi bir ücret ödemeyen tüm uygulamalar önceki "Ücretsiz" yerine "Elde Et" olarak etiketlendi.^[13] Mikro işlemler içeren uygulamalar, "Uygulama İçi Satın Alma" yazan küçük alıntı içeriyor. Haziran 2015'te Apple, App Store'den 100 milyardan fazla uygulama indirildiğini açıkladı.

Eylül 2015'te, başka bir partiden gelen kötü amaçlı kod olan XcodeGhost'u kullanan uygulamaların bulunduğu ilan edildi. Kodu olan daha büyük uygulamalardan bazıları Angry Birds 2, CamCard, TinyDeal.com ve diğerleri arasında idi.^[14] Apple, uygulama geliştiricilerinin Xcode'ye daha kolay erişmesini sağlayan yerel sunucuların kurulmasına izin vererek Xcode'ni indirmeyi kolaylaştıracaklarını belirtti. 17 Ocak 2015'te, App Store'nin denetleme sorumluluğu, Apple'ın Dünya Pazarlamacılığı Kıdemli Başkan Yardımcısı Phil Schiller'e verildi.^[15] Daha önce App Store, Apple'ın İnternet Yazılım ve Hizmetleri Kıdemli Başkan Yardımcısı Eddy Cue tarafından idare edildi. Haziran 2016'da Apple, App Store'de 2 milyon uygulamanın mevcut olduğunu ve 2008 yılında piyasaya sürülen App Store'den bu yana 130 milyar defa indirildiğini ve bu sayede uygulama geliştiricilerinin yaklaşık 50 milyar dolar gelir kazandığını açıkladı. 2016 sonbaharında, App Store'de arama sonuçlarında reklamlar içeren büyük değişiklikler ve yeni bir uygulama aboneliği modeli çıkarılacaktır. Burada geliştiriciler ve Apple arasında kesin olarak kurulan 70/30 gelir paylaşımı bundan sonra geliştiriciler arasında yeni 85/15 gelir bölünmesine geçti.^[3]

iOS SDK

iPhone OS Yazılım Geliştirme Seti, 6 Mart 2008'de iPhone Yazılım Yol Haritası etkinliğinde ilan edildi. SDK, Intel Mac'ta Mac OS X 10.5.4 Leopard veya üstünü çalıştıran geliştiricilere doğal olarak iPhone, iPod Touch ve iPad üzerinde çalışacak Xcode'ni kullanarak uygulamalar oluşturmasına izin verir. Etkinlikten sonra bir beta sürümü yayınlandı ve iPhone 3G'nin yanında Temmuz 2008'de nihai bir sürüm yayınlandı.^[16] 2 Ocak itibarıyla en yeni iOS SDK, iOS 9 içindir. Bu önemli Yol haritası olayı daha sonra üçüncü taraf geliştiriciler için iki dağıtım izi sunan iPhone Geliştirici Programı olarak bilinir: Standart ve Kurumsal. Standart program aracılığıyla dağıtılan uygulamalar yalnızca Mac ve Microsoft Windows'da iTunes Store'dan veya iPhone, iPod Touch ve iPad'da App Store'den satılabilir. Uygulamalarını App Store'da yayınlayan geliştiriciler satış gelirinin yüzde 70'ini alacak ve uygulama için dağıtım maliyeti ödemek zorunda kalmayacak. Bununla birlikte, iPhone SDK'sını kullanmak ve uygulamalara mağazaya yüklemek için yıllık bir ücret gereklidir. Kurumsal program aracılığıyla geliştirilen, resmi olarak "iOS Geliştirici Kuruluş Programı" (iDEP), yalnızca kurumsal kullanım içindir ve App Store'da yayınlanmazlar. Kuruluş programı 13 Eylül 2010'da güncellendi ve bir DUNS (Veri Evrensel Numaralandırma Sistemi) numarası olan herhangi bir kuruluşun katılmasına izin verildi. Bu tarihten önce, yalnızca 500 veya daha fazla çalışanı bulunan kuruluşlar işletme programına katılabilir.^[17] iPhone'da bir uygulama çalıştırmak için, uygulamanın imzalanmış olması gerekir. Bu imzalı sertifika, geliştiriciye ilk olarak yalnızca iOS SDK'yı geliştirdikten sonra yılda 99 ABD doları standart paket veya yılda 299 ABD doları İşletme paketi ile Apple tarafından verilir.^[18] Bununla birlikte, Xcode 7 ve iOS 9'un piyasaya sürülmesinden sonra Apple, geliştiricilere uygulamalarını ücretsiz olarak imzalamasına olanak tanır. Ancak, geliştirme programına katıldığınızda yalnızca bir uygulama mağazasına yalnızca bir uygulama yerleştirmek mümkündür.^[19]

IOS uygulamaları sayısı

10 Temmuz 2008'de Apple CEO'su Steve Jobs USA Today'e, App Store'in iPhone ve iPod Touch için 500 adet üçüncü taraf uygulaması içerdiğini ve bunların yüzde 25'inin ücretsiz olduğunu açıkladı.^[20] Bu üçüncü taraf uygulamaları, iş dünyasından oyun uygulamalarına, eğlenceden eğitim uygulamalarına ve ücretsiz veya satılık diğer pek çok uygulamaya kadar uzanır.^[21] 11 Temmuz 2008'de mağaza açıldı ve kullanıcılar, aynı gün iTunes aracılığıyla piyasaya sürülen iPhone 2.0 yazılım güncellemesiyle uygulamaları satın alıp iPod Touch'a aktarabiliyorlardı. İlk hafta sonu 10 milyon başvuru indirildi. 16 Ocak 2009'da Apple, web sitesinde 500 milyon uygulamanın indirildiğini açıkladı. Milyarıncı uygulama 23 Nisan 2009'da indirildi. 3 Mart 2012'de, indirilen uygulama sayısı 25 milyarı buldu.^[22] 8 Haziran 2015'te Apple, App Store'un 100 milyar indirmeyi geçtiğini açıkladı.

7 Temmuz 2011'de Apple, 15 milyardan fazla uygulamanın iOS uygulamanın mağazasından indirildiğini açıkladı. Ancak, sıralanan her uygulamanın indirme sayısına ilişkin mikro düzeyde bilgi mevcut değildi.^[58] Uygulama üreticilerine pazarlama çabalarıyla yardımcı olmak ve araştırmacılara Apple'ın iOS uygulama mağazasını daha iyi anlamalarına yardımcı olmak için araştırma çalışması, uygulama sıralamasını günlük indirmelere dönüştüren modeli tahmin etmeye çalıştı. Carnegie Mellon Üniversitesi'nden araştırmacılar Garg ve Telang, uygulama indirmelerinin bir Pareto dağılımını takip ettiğini ve birkaç denklemi kullanarak tahmin edilebileceğini buldu.

App Storede tüm oyunlar ve uygulamalar içeriklerine ve kullanımına göre kategorilere ayrılır. Şu anda bu kategoriler mevcuttur:

Uygulamalar

Uygulama derecelendirmeleri

Apple, uygulamaları her açıdan içeriğine göre değerlendirir ve her biri için uygun olan yaş gruplarını belirler. iPhone OS 3 başlatma olayına göre, iPhone ayarlarında sakıncalı uygulamaların engellenmesine izin verildi. Aşağıda Apple'ninn detaylandırdığı derecelendirmeler verilmiştir:

Uygulama onay süreci

iOS uygulama onayları başvuruları, temel güvenilirlik testleri ve diğer analizler için SDK sözleşmesinde belirtildiği gibi Apple tarafından onaylanmalıdır. Başvurular reddedilirse, hala "geçici" olarak dağıtılabilir, yaratıcı Apple'ye iPhone'ları tekli lisanslamak için bir istekte bulunur; ancak Apple, yaratıcıların bunu daha sonraki bir tarihte yapabilme kabiliyetini geri çekebilir. 2013 itibarıyla Apple, uygulama inceleme süreci için çoğunlukla statik analiz kullandı; bu da dinamik kodun yeniden birleştirme teknikleriyle inceleme sürecini yenebileceği anlamına geliyor.

Kurumsal App Store

Apple'nin Mobil App Storesi, tüketiciler için olduğu için şirketler, App Store'da kurum içi uygulamaları dağıtamaz. Apple'ın iOS Geliştirici Kurumsal Programı kapsamında şirketlerin bir "Kurumsal Uygulama Mağazası" kullanarak "çalışanlar" için kurum içi uygulamaları yayınlayabilirler. Apple herhangi "çalışanları" bir şirketin veya kuruluşun çalışanlarını ve müteahhitlerini içerecek şekilde tanımlar.^[62] 2012 yılının Eylül ayında, Apple, bir eğitim kurumunun fakülte, personel ve öğrencilerini ve yetkili doktorları, doktorları ve klinik tedavi uzmanlarını belirtecek şekilde "çalışan" tanımına izin verdi. Gizlilik beyanları (NDA) geliştiricilere her zaman reddetme bildirimlerinin içeriğini yayınlamalarını yasaklamıştı, ancak Apple şimdi reddetme mektuplarını bir NDA uyarı etiketi ile etiketlemeye başladı. Buna ek olarak, Apple, program geliştiricilerinin birinden şikayet ettikten sonra GNU Genel Kamu Lisansı (GPL) kapsamında App Store'nin hizmet şartlarının GPL ile uyumsuz olduğunu iddia eden lisanslı yazılımı App Store'den kaldırdı.^[63] Çeşitli durumlarda, Apple tarafından istenmeyen işlevsellik sağlayan tartışmalı uygulamalar App Store'da göründü. Gerçek işlevleri açıklandıktan kısa bir süre sonra onay sürecinin bir parçası olarak kaldırılırlar.

Diğer cihazlar için benzer hizmetler

Applenin App Store hizmetine rekabet oluşturan çok hizmet mevcuttur. Mobil cihazlar için diğer uygulama mağazaları mevcuttur; bazıları cihaz üreticisinden ve bazıları da bunlardan bağımsız olarak sağlanmaktadır. Google Play (eskiden Android Market), Google'ın Android sertifikalı cihazlarıyla birlikte kullanılır. Microsoftun, Windows Phone platformu için bir uygulama mağazası olan Windows Phone Store ve ayrıca Windows 8 ve Windows RT PC'leri ve tabletleri için Windows Store mağazası vardır. Amazon.com, herhangi bir Android uyumlu cihazla kullanılmak üzere Amazon Appstore'ye sahiptir. BlackBerry'de BlackBerry World adında bir uygulama mağazası bulunuyor.^[64] Palm, Palm cihazları için Palm Yazılım Mağazasını yayınladı ve open webOS için Uygulama Kataloğu yayınladı. Nokia, daha önceki S60 ve Seri 40 tabanlı mobil cihazlar için "Download!"ın yerini alan Nokia Storeni ("Ovi Store") piyasaya sunmuştur. Samsung, öncelikle kendi Bada İşletim Sistemini karşılamak üzere Samsung Galaxy Store (Samsung Galaxy Uygulamaları)'nı yarattı, aynı zamanda bazı Samsung aygıtlarını destekledi. Nintendo DSi, oyun indirmek için "DSi Shop" adlı bir çevrimiçi mağazaya ve Sony'nin PlayStation Portable (PSP) ve PlayStation Vita cihazı ile birlikte PlayStation Storeye bağlanabiliyor. Nintendo 3DS ve Wii U'nun kendi uygulama dağıtım platformuna Nintendo eShop adı verilmiştir.

Kaynakça

Dış bağlantılar

• App Store Developer 27 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
• App Store Türkçe Resmi Sayfası 20 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
• App Store iTunes 20 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ayrıca bakınız

• Apple'ın ana hatları
• Mac App Store
• Microsoft Store
• Google Play